Na poprzednich lekcjach korzystałeś już z formuł i adresów komórek. Wiesz również, że formułę można skopiować do kolejnych komórek, a arkusz automatycznie dostosuje użyte w niej adresy.
Dzisiaj poznasz funkcje arkusza kalkulacyjnego. Funkcje pozwalają szybciej wykonywać często powtarzające się obliczenia.

1. Co to jest funkcja?
Funkcja jest gotowym wzorem znajdującym się w arkuszu kalkulacyjnym.
Zamiast samodzielnie tworzyć długą formułę, możesz użyć odpowiedniej funkcji i wskazać dane, na których ma ona wykonać obliczenia.
Ogólny zapis funkcji wygląda następująco:
NAZWA(argument1; argument2; ... )
Argumentami mogą być na przykład:
- liczby,
- adresy pojedynczych komórek,
- zakresy komórek,
- tekst,
- inne funkcje.
Każda formuła wykorzystująca funkcję również rozpoczyna się znakiem:
=
Przykład:
=ŚREDNIA(A1:A10)
2. Funkcja ŚREDNIA
Funkcja ŚREDNIA oblicza średnią arytmetyczną podanych liczb.
Zamiast dodawać wszystkie wartości i dzielić ich sumę przez liczbę elementów, możesz wpisać:
=ŚREDNIA(A1:A10)
Zapis A1:A10 oznacza zakres komórek od A1 do A10.

Przykłady:
=ŚREDNIA(A1:A20) – oblicza średnią wartości znajdujących się w komórkach od A1 do A20.
=ŚREDNIA(24;56;100) – oblicza średnią z podanych liczb.
3. Funkcji nie musisz wpisywać ręcznie
Program Excel ma przygotowaną Bibliotekę funkcji.
Możesz:
- zaznaczyć komórkę, w której ma pojawić się wynik,
- przejść na kartę Formuły,
- wybrać odpowiednią kategorię funkcji,
- wskazać funkcję, np. ŚREDNIA,
- podać zakres komórek, który ma zostać wykorzystany do obliczenia.


Możesz również użyć okna Argumenty funkcji, w którym program pomaga wskazać potrzebne dane.

4. Ćwiczymy funkcję ŚREDNIA i JEŻELI

W otrzymanym pliku znajduje się tabela zawierająca m.in. wagę, wzrost i wiek zawodników.
Twoim zadaniem jest:
- obliczyć średnią wagę zawodników,
- skopiować formułę do kolejnych komórek,
- obliczyć w ten sposób również średni wzrost i średni wiek,
- sprawdzić, jak zmieniły się adresy komórek w skopiowanej formule.
Zapisz plik pod nazwą Średnie.
Zastanów się
Jeżeli w jednej komórce znajduje się:
=ŚREDNIA(C2:C8)
to jak będzie wyglądała formuła po skopiowaniu jej o jedną kolumnę w prawo?



5. Funkcja SUMA
Drugą bardzo często wykorzystywaną funkcją jest SUMA.
Służy ona do dodawania wielu liczb.
Zamiast pisać:
=A1+A2+A3+A4+A5+A6+A7+A8+A9+A10
możesz wpisać:
=SUMA(A1:A10)

Zwróć uwagę na zapis:
A1:A10
Dwukropek oznacza ciągły zakres komórek – od pierwszej wskazanej komórki do ostatniej.
6. Autosumowanie
Funkcję SUMA można również bardzo szybko wstawić za pomocą przycisku Autosumowanie.
- Kliknij komórkę, w której chcesz uzyskać wynik.
- Wybierz Autosumowanie.
- Sprawdź, czy program zaznaczył właściwy zakres danych.
- Zatwierdź klawiszem Enter.

7. Ćwiczymy funkcję SUMA

- Wpisz do kolumny A dziesięć liczb.
- Za pomocą funkcji SUMA oblicz ich sumę.
- Dodaj dane również w kolejnych kolumnach.
- Oblicz sumę wartości znajdujących się w każdym wierszu.
- Zastanów się, w którym miejscu wygodniej będzie skopiować formułę, a w którym użyć Autosumowania.
Zapisz plik pod nazwą Sumowanie.
Sprawdzam siebie
Odpowiedz:
- Czym różni się formuła od funkcji?
- Co oznacza zapis
B2:B10? - Jaką funkcję zastosujesz, jeżeli chcesz obliczyć średnią ocen?
- Jaką funkcję zastosujesz, jeżeli chcesz dodać wartości z kilkunastu komórek?
- Co stanie się z adresami komórek, jeżeli skopiujesz formułę do sąsiedniej komórki?
Zapamiętaj
- funkcja to gotowy sposób wykonywania określonego obliczenia,
- każda formuła rozpoczyna się znakiem =,
- ŚREDNIA oblicza średnią arytmetyczną,
- SUMA dodaje podane liczby,
- zapis
A1:A10oznacza zakres komórek od A1 do A10, - funkcję można wpisać ręcznie albo wybrać z Biblioteki funkcji,
- formuły zawierające funkcje można również kopiować.
