Klasa 8 | Informatyka | MS Excel
1. Po co tworzymy wykresy?
Wyobraź sobie, że masz tabelę z liczbą uczniów w poszczególnych klasach. Możesz odczytać wszystkie liczby, ale znalezienie największej lub najmniejszej wartości wymaga ich porównania.
Wykres pozwala przedstawić te same informacje w sposób graficzny. Dzięki temu łatwiej zauważyć różnice między wartościami, porównać dane i wyciągnąć wnioski.
Przykładowa tabela – liczba uczniów
| Klasa | Liczba uczniów |
|---|---|
| VIII A | 25 |
| VIII B | 30 |
| VIII C | 22 |
| VIII D | 28 |
Liczba uczniów w klasach ósmych
Spójrz na wykres. Czy potrafisz szybko wskazać, która klasa liczy najwięcej uczniów, a która najmniej?
Zapamiętaj: wykres to graficzna prezentacja danych, która ułatwia ich analizowanie, porównywanie i interpretowanie.
2. Tworzenie wykresu w programie Excel
Aby utworzyć wykres, musisz najpierw przygotować tabelę z danymi. Następnie:
- Zaznacz komórki zawierające dane wraz z nagłówkami.
- Przejdź do karty Wstawianie.
- Wybierz odpowiedni wykres, np. kolumnowy.
- Sprawdź, czy wykres prawidłowo przedstawia dane.
- Dodaj tytuł oraz inne potrzebne opisy.
Zapoznaj się z rysunkami 1a i 1b (Microsoft Excel), które przedstawiają kolejne etapy tworzenia wykresu kolumnowego dla jednej serii danych.
Z czego składa się wykres?
Wykres może zawierać kilka ważnych elementów:
- Tytuł wykresu – informuje, co przedstawiają dane.
- Oś pozioma (X) – zwykle zawiera nazwy kategorii, np. klasy.
- Oś pionowa (Y) – przedstawia wartości liczbowe.
- Seria danych – zestaw wartości prezentowanych na wykresie.
- Legenda – wyjaśnia, co oznaczają poszczególne serie danych.
- Etykiety danych – pokazują konkretne wartości, np. liczby nad kolumnami.
Nie każdy wykres wymaga wszystkich tych elementów. Ważne, aby był czytelny i zrozumiały.
3. Ćwiczenie 1. Tworzymy wykres dla jednej serii danych
Informacje o liczbie uczniów (tabela do przepisana):
Zapamiętaj, że zmiana danych w tabeli powoduje automatyczną aktualizację wykresu, który jest z nimi powiązany.
4. Modyfikowanie wykresu
Utworzony wykres nie musi od razu wyglądać tak, jak chcesz. Możesz zmienić jego wygląd, aby informacje były lepiej widoczne.
W programie Excel możesz między innymi:
- zmienić tytuł wykresu,
- dodać etykiety danych,
- zmienić kolor kolumn,
- zmodyfikować wielkość i kolor czcionki,
- dodać lub usunąć legendę,
- zmienić rozmiar i położenie wykresu.
Jak dodać etykiety danych?
- Kliknij wykres, aby go zaznaczyć.
- Kliknij przycisk Elementy wykresu (+), znajdujący się obok wykresu.
- Zaznacz opcję Etykiety danych.
- Sprawdź, czy na wykresie pojawiły się wartości liczbowe.
5. Ćwiczenie 2. Modyfikujemy wykres
Wykorzystaj wykres przygotowany w poprzednim ćwiczeniu.
- Dodaj etykiety danych.
- Zmień kolor serii danych na inny, według własnego uznania.
- Sformatuj tytuł – zastosuj pogrubienie tekstu i zmień kolor czcionki.
- Zapisz plik pod nazwą Etykiety danych.
Sprawdź, czy po wprowadzeniu zmian wykres jest bardziej czytelny.
6. Tworzenie wykresu dla kilku serii danych
Do tej pory tworzyliśmy wykres przedstawiający jedną serię danych, np. liczbę uczniów w klasach.
Możemy jednak porównywać jednocześnie kilka zestawów informacji.
Przykładowo, jeśli w tabeli znajdują się wydatki na żywność i odzież w kolejnych latach, możemy przedstawić obie kategorie na jednym wykresie.
Przykładowe wydatki domowe
Na takim wykresie łatwiej porównać dwie kategorie wydatków oraz zauważyć, jak zmieniały się ich wartości w kolejnych latach.
Co należy zrobić, aby utworzyć taki wykres?
- Przygotuj tabelę z dwiema lub większą liczbą serii danych.
- Zaznacz odpowiednie kolumny wraz z nagłówkami.
- Wybierz Wstawianie → Wykres kolumnowy.
- Dodaj tytuł wykresu i legendę.
- Sprawdź, czy każda seria danych została prawidłowo przedstawiona.
7. Ćwiczenie 3. Tworzymy wykres dla dwóch serii danych
Zastanów się: W którym roku wydatki na żywność były największe? Czy wydatki na odzież zmieniały się w taki sam sposób?
8. Podsumowanie lekcji
Dzisiaj nauczyłeś się tworzyć wykresy w programie Excel, modyfikować ich wygląd oraz przedstawiać na nich jedną lub kilka serii danych.
Sprawdź, czy potrafisz odpowiedzieć na poniższe pytania.
Na następnej lekcji poznasz różne rodzaje wykresów: kolumnowe, słupkowe, kołowe i liniowe. Dowiesz się, jaki rodzaj wykresu najlepiej wybrać do przedstawienia określonych informacji.