Tworząc dokument tekstowy, zwróć uwagę nie tylko na jego treść. Ważne jest również to, czy tekst jest poprawnie zredagowany, czytelny i odpowiednio sformatowany.
Na tej lekcji nauczysz się:
- poprawnie redagować tekst,
- korzystać z narzędzi sprawdzania pisowni,
- dobierać synonimy,
- dobierać krój, rozmiar i sposób wyróżniania tekstu do rodzaju dokumentu.
1. Poprawne redagowanie tekstu
Redagowanie dokumentu polega na poprawianiu jego treści i wyglądu. Sprawdź zarówno błędy językowe, jak i sposób zapisania tekstu.
Podczas pracy pamiętaj o kilku zasadach:
- sprawdzaj, czy w tekście nie ma błędów ortograficznych i literówek,
- między wyrazami wstawiaj jedną spację,
- nie wstawiaj spacji przed znakami interpunkcyjnymi,
- po kropce, przecinku, średniku, znaku zapytania i wykrzykniku wstawiaj spację,
- nie oddzielaj nawiasów ani cudzysłowów spacjami od tekstu, który znajduje się wewnątrz,
- dobieraj sposób formatowania do przeznaczenia dokumentu.
Przykład
Porównaj go z tekstem zawierającym błędy:
Zwróć uwagę na:
- niepotrzebne spacje,
- brakujące spacje,
- niewłaściwe położenie znaków interpunkcyjnych,
- niepoprawne rozpoczynanie wierszy.
Ćwiczenie 1 – poprawiamy tekst
- Przeanalizuj tekst pokazany na rys. 1b.
- Odszukaj błędy redakcyjne.
- Przepisz tekst i popraw wszystkie zauważone błędy.
- Sprawdź jeszcze raz poprawność dokumentu.
- Zapisz plik pod nazwą Zasady.
2. Sprawdzanie pisowni
Edytor tekstu może pomóc Ci znaleźć błędy. Podczas pisania program zaznacza wyrazy, które mogą być zapisane niepoprawnie.
W programie Microsoft Word błędy możesz sprawdzić za pomocą narzędzi dostępnych w karcie Recenzja lub za pomocą podpowiedzi pojawiających się po kliknięciu zaznaczonego wyrazu.
Pamiętaj jednak:
Program nie zawsze rozpozna każdy błąd.
Jeżeli napiszesz poprawnie istniejące słowo, ale użyjesz go w niewłaściwym znaczeniu, komputer może nie uznać tego za błąd.
Ćwiczenie 2 – wyszukujemy błędy
Otwórz przygotowany dokument zawierający błędy.
- Odszukaj wyrazy zaznaczone przez edytor.
- Sprawdź proponowane poprawki.
- Popraw zauważone błędy.
- Przeczytaj cały tekst jeszcze raz — nie polegaj wyłącznie na automatycznym sprawdzaniu.
3. Korzystanie z synonimów
Czasami w tekście zbyt często powtarza się ten sam wyraz. Możesz wtedy zastąpić go synonimem, czyli wyrazem o takim samym lub podobnym znaczeniu.
Przykład:
ładny → piękny → atrakcyjny
W Wordzie możesz skorzystać z wbudowanego narzędzia wyszukiwania synonimów.
Nie wybieraj zamiennika automatycznie. Przeczytaj całe zdanie i upewnij się, że nowe słowo pasuje do jego znaczenia.
Ćwiczenie 3 – zastępujemy wyrazy synonimami
Odszukaj w przygotowanym tekście powtarzające się wyrazy.
Spróbuj zastąpić część z nich odpowiednimi synonimami. Po każdej zmianie przeczytaj zdanie i sprawdź, czy zachowało właściwy sens.
4. Dobieramy wygląd tekstu do jego przeznaczenia
Nie każdy dokument powinien wyglądać tak samo.
Inaczej sformatujesz:
- szkolne ogłoszenie,
- zaproszenie,
- pracę pisemną,
- plakat,
- tytuł,
- dłuższy tekst informacyjny.
Jednym z najważniejszych elementów formatowania jest krój pisma.
Czcionki szeryfowe i bezszeryfowe
Czcionki szeryfowe mają na końcach znaków niewielkie ozdobne zakończenia.
Czcionki bezszeryfowe ich nie mają.
Przy wyborze czcionki zastanów się przede wszystkim nad tym, do czego służy dokument i kto będzie go czytał.
5. Rozmiar i wyróżnianie tekstu
Najważniejsze informacje możesz wyróżnić, zmieniając sposób formatowania.
Możesz zastosować między innymi:
pogrubienie – gdy chcesz zwrócić uwagę na ważną informację,
kursywę – np. w tytułach książek lub przy wyróżnianiu określonych pojęć,
większy rozmiar czcionki – przede wszystkim w tytułach i nagłówkach.
Nie przesadzaj z liczbą wyróżnień.
W jednym dokumencie stosuj niewiele różnych krojów i sposobów formatowania. Zbyt wiele czcionek, kolorów, podkreśleń i ozdobników utrudnia czytanie.
6. Zadanie praktyczne – przygotuj ogłoszenie
Teraz zastosuj poznane zasady w praktyce.
Ćwiczenie 4
Przygotuj w edytorze tekstu ogłoszenie o zmianie godziny wyjazdu na wycieczkę szkolną.
W dokumencie:
- wpisz tytuł OGŁOSZENIE,
- podaj najważniejsze informacje,
- wyróżnij nową godzinę wyjazdu,
- dobierz czytelny krój i wielkość czcionki,
- zastosuj większą czcionkę w tytule,
- zadbaj o odpowiednie rozmieszczenie tekstu,
- sprawdź pisownię i interpunkcję.
Na końcu zapisz dokument pod nazwą ogłoszenie.
Przykład ogłoszenia
OGŁOSZENIE
ZMIANA GODZINY WYJAZDU NA WYCIECZKĘ
Informujemy, że wyjazd na wycieczkę szkolną odbędzie się
w piątek 25 września o godz. 7:30,
a nie – jak wcześniej planowano – o godz. 8:00.
Miejsce zbiórki: przed wejściem głównym do szkoły.
Prosimy o przybycie 10 minut wcześniej.
Pamiętaj o legitymacji szkolnej i prowiancie na drogę.
Organizatorzy wycieczki
Pamiętaj żeby:
- tytuł OGŁOSZENIE był największy,
- nowa godzina 7:30 była wyraźnie wyróżniona,
- najważniejsze informacje były większe lub pogrubione,
- całość zmieściła się na jednej stronie w orientacji poziomej,
- nie używali zbyt wielu różnych czcionek.
7. Dla chętnych – zaproszenie
Jeżeli wykonasz wcześniejsze zadanie, przygotuj zaproszenie na uroczystość z okazji Dnia Kropki.
Ćwiczenie 5. Stosujemy różne parametry czcionki
- Twoja klasa organizuje obchody Międzynarodowego Dnia Kropki. Przygotuj zaproszenie w formie plakatu. Umieść na nim informacje o miejscu, dacie i godzinie rozpoczęcia wydarzenia.
- Zapisz dokument w pliku pod nazwą Zaproszenie.
Pamiętaj, aby:
- tytuł był większy niż pozostały tekst,
- ważne informacje były wyraźnie widoczne,
- data i godzina wyróżniały się,
- całość była czytelna i estetyczna.
Nie dodawaj wielu różnych czcionek tylko po to, żeby dokument wyglądał bardziej ozdobnie.
Zapamiętaj
Tworząc dokument tekstowy:
- najpierw opracuj jego treść,
- popraw błędy,
- sprawdź pisownię,
- dobierz formatowanie do przeznaczenia dokumentu,
- stosuj wyróżnienia z umiarem,
- przed zapisaniem przeczytaj dokument jeszcze raz.
Na zakończenie
Sprawdź swój dokument:
Czy jest poprawny? Czytelny? Estetyczny? Czy najważniejsze informacje łatwo znaleźć?
Jeżeli tak – dokument jest gotowy do zapisania.