Na zajęciach pracujecie w Microsoft Excel w Microsoft 365, więc odwołania do LibreOffice Calc i Arkuszy Google z podręcznika potraktujemy tylko jako informację, że istnieją również inne arkusze. Poniżej masz materiał gotowy praktycznie do wklejenia na WordPressa. Oznaczyłem też dokładnie miejsca na zdjęcia z książki, przykłady i ćwiczenia, żebyś mógł je łatwo później podmieniać.
LEKCJA 1
Formuły i adresowanie względne w arkuszu kalkulacyjnym
Czego się nauczycie?
Na dzisiejszej lekcji:
- poznacie budowę arkusza kalkulacyjnego,
- nauczycie się wprowadzać i poprawiać dane,
- poznacie sposób zapisywania adresów komórek,
- wykonacie pierwsze obliczenia za pomocą formuł,
- przekonacie się, dlaczego w formule warto używać adresów komórek zamiast wpisywać liczby.
1. Budowa arkusza kalkulacyjnego
Arkusz kalkulacyjny umożliwia przechowywanie danych w tabelach oraz wykonywanie na nich obliczeń. Możecie wykorzystać go między innymi do obliczania wydatków, ocen, wyników sportowych czy danych z różnych przedmiotów.
Na naszych zajęciach będziecie pracować w programie Microsoft Excel w Microsoft 365.
Dokument programu Excel nazywamy skoroszytem. Skoroszyt może zawierać jeden lub wiele arkuszy.
Arkusz składa się z:
- kolumn oznaczonych literami: A, B, C, D…,
- wierszy oznaczonych liczbami: 1, 2, 3, 4…,
- komórek, które powstają na przecięciu kolumn i wierszy.
Każda komórka ma swój adres.
Przykłady:
A1– kolumna A, wiersz 1,C5– kolumna C, wiersz 5,F10– kolumna F, wiersz 10.
Możecie również zaznaczyć kilka komórek. Taki obszar nazywamy zakresem komórek.
Przykład:
A4:A20 oznacza komórki od A4 do A20.
ZDJĘCIE 1 – budowa arkusza Excel
Na ilustracji zwróćcie uwagę na:
- aktywną komórkę,
- adres komórki,
- pasek formuły,
- zakres komórek,
- zakładki arkuszy.
2. Wprowadzanie danych do komórek
Aby wpisać dane:
- kliknijcie wybraną komórkę,
- wpiszcie tekst albo liczbę,
- zatwierdźcie klawiszem Enter.
Dane możecie poprawić:
- klikając dwukrotnie komórkę,
- naciskając F2,
- korzystając z paska formuły.
Na ilustracji widać:
- aktywną komórkę A2,
- wartość wpisaną do komórki,
- pasek formuły,
- miejsce edycji danych.
3. Obliczenia w arkuszu kalkulacyjnym
Najważniejszą możliwością arkusza kalkulacyjnego jest wykonywanie obliczeń.
Obliczenia zapisujemy za pomocą formuł.
Każdą formułę rozpoczynamy znakiem:
=
Przykłady:
=A1+B1
=A2-B2
=C3*D3
=E4/F4
W Excelu stosujecie między innymi następujące operatory:
| Działanie | Operator |
|---|---|
| dodawanie | + |
| odejmowanie | - |
| mnożenie | * |
| dzielenie | / |
| potęgowanie | ^ |
Możecie również używać nawiasów:
=(A1+B1)*2
budowa formuły
Formuła
=(D3+E4)/2korzysta z adresów komórek D3 i E4.
Ćwiczenie 1. Tworzymy formułę w arkuszu kalkulacyjnym
Wykonajcie:
- Otwórzcie Microsoft Excel.
- Utwórzcie pusty skoroszyt.
- W komórce A1 wpiszcie
3489. - W komórce B1 wpiszcie
89752. - W komórce C1 wpiszcie formułę:
=A1+B1
- Naciśnijcie Enter.
Excel obliczy wynik automatycznie.
Teraz zmieńcie wartość w komórce A1.
Zastanówcie się
Czy wynik w C1 również się zmienił?
Tak. Excel automatycznie przelicza formuły, kiedy zmieniacie wartości w komórkach wykorzystywanych przez te formuły.
Ćwiczenie 2. Co się stanie, gdy w komórce pojawi się tekst?
- Wpiszcie:
- A1 →
22 - B1 →
37
- W komórce C1 wpiszcie:
=A1+B1
- Następnie zamiast liczby w A1 wpiszcie tekst, np.:
klasa 8
- Obserwujcie wynik.
Excel nie może wykonać zwykłego działania matematycznego na wartości tekstowej.
4. Dlaczego używamy adresów komórek?
Można wpisać:
=234-189
ale znacznie lepiej zastosować:
=A1-B1
Dlaczego?
Jeżeli później zmienicie liczby znajdujące się w komórkach A1 lub B1, Excel automatycznie obliczy nowy wynik.
Nie trzeba poprawiać samej formuły.
Ćwiczenie 3. Formułę można umieścić w dowolnej komórce
ĆWICZENIE 3
Wykonajcie ćwiczenie zgodnie z przykładem z podręcznika.
Następnie przygotujcie własny prosty przykład:
| A | B |
|---|---|
| tydzień 1 | 45 |
| tydzień 2 | 30 |
| tydzień 3 | 25 |
| tydzień 4 | 15 |
W wybranej komórce obliczcie sumę, używając adresów odpowiednich komórek.
Ćwiczenie 4. Obliczamy wydatki
Utwórzcie tabelę:
| nazwa | liczba sztuk | cena | wartość |
|---|---|---|---|
| zeszyty | 12 | 3,50 | |
| długopisy | 3 | 4,20 | |
| kredki | 24 | 1,50 | |
| gumki | 2 | 0,80 | |
| okładki | 7 | 1,40 |
W kolumnie wartość zastosujcie formułę:
liczba sztuk × cena
Na przykład dla pierwszego produktu:
=B2*C2
Zapiszcie plik pod nazwą:
Moje wydatki.xlsx
Zapamiętajcie po lekcji 1
Komórka – pojedyncze pole arkusza.
Adres komórki – litera kolumny oraz numer wiersza, np. B7.
Formuła – zapis obliczenia rozpoczynający się znakiem =.
Pasek formuły – miejsce, w którym możecie zobaczyć lub edytować zawartość aktywnej komórki.