Internet – ogólnoświatowa sieć

1. Sieć domowa
   Komputer, którego używasz w swoim pokoju, nie działa sam. Może łączyć się z innymi urządzeniami w domu, np. z konsolą do gier, telewizorem, tabletem, a nawet z automatycznym odkurzaczem. Taką grupę urządzeń połączonych razem nazywamy siecią domową.
2. Połączenie z siecią miejską
   Twoja domowa sieć nie kończy się na ścianach mieszkania. Jest podłączona do większej sieci – sieci miejskiej, która obsługuje wiele domów w okolicy. Dzięki temu możesz np. wysłać wiadomość do kolegi, który mieszka kilka ulic dalej.
3. Połączenie między miejscowościami
   Sieci miejskie nie działają osobno – łączą się ze sobą nawzajem. W ten sposób mogą przesyłać informacje między różnymi miastami, a nawet całymi regionami. To sprawia, że możesz np. zagrać online z kimś, kto mieszka w innym mieście.
4. Internet – sieć sieci
   Największe sieci na świecie łączą się ze sobą i razem tworzą internet. Internet to ogromna, ogólnoświatowa sieć komputerowa, dzięki której możesz korzystać z gier online, filmów, muzyki, poczty elektronicznej czy rozmów wideo z osobami mieszkającymi nawet na innym kontynencie.

Korzyści z korzystania z internetu

✅ Możesz się porozumiewać z innymi

• wysyłać i odbierać e-maile,
• korzystać z komunikatorów internetowych,
• prowadzić rozmowy telefoniczne przez internet (VoIP),
• współpracować z innymi w aplikacjach online.

✅ Możesz wyszukiwać informacje

• wiadomości z różnych dziedzin,
• hasła w słownikach i encyklopediach,
• streszczenia i opracowania książek,
• zdjęcia, filmy i mapy,
• tłumaczenia obcych języków za pomocą słowników online.

✅ Możesz spędzać wolny czas

• korzystając z portali społecznościowych,
• wymieniając się informacjami w grupach tematycznych,
• słuchając muzyki, grać, oglądając filmy i seriale.

✅ Dodatkowe możliwości (dla starszych użytkowników)

• kupowanie biletów do kina, teatru, na koncerty,
• rezerwacja hoteli i restauracji,
• wykonywanie operacji bankowych.

Jak bezpiecznie korzystać z Internetu?

⚠️ Zagrożenia, na które trzeba uważać

• Utrata prywatności – publikując informacje o sobie, ujawniasz dane, które ktoś może wykorzystać.
• Problemy zdrowotne – zbyt długie korzystanie z sieci może powodować bóle oczu, głowy, wady postawy czy nawet uzależnienia.
• Straty finansowe – można przypadkowo pobrać szkodliwy program albo dać się oszukać i stracić pieniądze.
• Fałszywe informacje – w internecie łatwo natrafić na nieprawdziwe treści, które mogą wprowadzać w błąd lub wywoływać panikę.

🛡️ Zasady bezpiecznego korzystania

• Nie podawaj w internecie swoich danych osobowych (np. adresu, numeru telefonu, numeru dokumentu).
• Korzystaj z zaufanych stron i aplikacji.
• Uważaj na podejrzane wiadomości i linki – mogą zawierać wirusy.
• Pamiętaj o przerwach – nie spędzaj zbyt dużo czasu przed ekranem.
• Zawsze myśl, zanim coś opublikujesz – raz wrzucone do sieci treści mogą zostać tam na długo.

Zasady bezpiecznego korzystania z internetu

🔹 Nie ufaj nieznajomym w sieci
Jeśli chcesz spotkać się z osobą poznaną przez internet, koniecznie poinformuj o tym rodziców lub opiekunów. Nie każdy, kto pisze w sieci, jest tym, za kogo się podaje.

🔹 Chroń swoje dane
Pamiętaj, żeby nie podawać w internecie prywatnych informacji, takich jak adres, numer telefonu czy dane do logowania. Oszuści mogą próbować wykorzystać takie informacje przeciwko Tobie.

🔹 Reaguj spokojnie na agresję
Gdy ktoś w sieci pisze obraźliwe rzeczy albo rozsiewa kłamstwa, nie odpowiadaj agresją. Najlepiej porozmawiaj o tym z rodzicami lub nauczycielem.

🔹 Zabezpieczaj hasła
Twórz silne hasła – dłuższe i trudne do odgadnięcia. Najlepiej, aby zawierały litery, cyfry i znaki specjalne. Nie używaj wszędzie tego samego hasła.

🔹 Uważaj na niebezpieczne pliki
Nie pobieraj plików ani programów z nieznanych źródeł. Mogą zawierać wirusy. Nie klikaj w podejrzane linki i reklamy, zwłaszcza jeśli proszą Cię o instalację czegoś albo podanie danych.

Zadanie do samodzielnej realizacji

Temat: Krzyżówka – Bezpieczeństwo w internecie

1. Uruchom edytor tekstu.
2. Utwórz tabelę, która będzie stanowiła krzyżówkę (pola kwadratowe, część pustych do wpisania liter, część zaciemniona).
3. Wpisz hasła w odpowiednich miejscach tabeli.
4. Pod tabelą zapisz pytania/podpowiedzi do każdego hasła.

Hasła do wykorzystania:

• dane
• hasło
• internet
• sieć
• komputer
• informacje
• zdrowie
• pieniądze
• prywatność
• wirus
• agresja

Podpowiedzi przykładowe (możesz je zmodyfikować):

1. Co należy chronić w internecie, np. adres czy numer telefonu? (dane)
2. Chroni dostęp do konta, powinno być trudne do odgadnięcia. (hasło)
3. Ogólnoświatowa sieć komputerowa. (internet)
4. Zbiór komputerów połączonych ze sobą. (sieć)
5. Urządzenie, dzięki któremu korzystasz z internetu. (komputer)
6. To, czego najczęściej szukamy w internecie. (informacje)
7. Co może ucierpieć, gdy za długo siedzisz przy komputerze. (zdrowie)
8. Co możesz stracić, gdy padniesz ofiarą oszustwa internetowego. (pieniądze)
9. Co naruszysz, jeśli opublikujesz o sobie za dużo w sieci. (prywatność)
10. Złośliwy program komputerowy. (wirus)
11. Zachowanie niektórych osób w sieci, np. obrażanie, wyśmiewanie. (agresja)

📂 Gotowy dokument zapisz w folderze:

Dokumenty\4TwojaNazwa\Teczka ucznia\teksty\krzyzowka_bezpieczenstwo.docx