Cele lekcji:
- Tworzymy wykres
- Dostosowujemy typ wykresu do rodzaju danych
- Modyfikujemy tabelę i wykres arkusza kalkulacyjnego
Warto powtórzyć
- Jakiego rodzaju dane można wprowadzać do komórek arkusza kalkulacyjnego?
- W jaki sposób zaznaczamy komórki w arkuszu kalkulacyjnym?
- Co to jest zakres komórek? Jak zapisujemy zakres komórek, np. od komórki o adresie G2 do komórki G15?
- W jaki sposób zmieniamy parametry czcionki w napisanym tekście?
1️⃣ Tworzymy wykres
Umieściliśmy dane dotyczące liczby uczniów pewnej szkoły w tabeli arkusza kalkulacyjnego. Chcemy przedstawić je graficznie w postaci wykresu. Jak to zrobić w arkuszu kalkulacyjnym, aby dodatkowo nazwy klas pojawiły się na osi poziomej?
W arkuszu kalkulacyjnym dane oraz wyniki zapisywane są w formie tabel. Można je także przedstawiać za pomocą wykresów. Wykres to bardzo atrakcyjna forma prezentacji danych, ponieważ pozwala łatwo dostrzec różnice i porównywać wyniki.
Niezależnie od wersji programu Microsoft Excel, wykresy tworzy się podobny sposób.
Aby utworzyć wykres w arkuszu kalkulacyjnym, należy:
- umieścić dane w komórkach tabeli arkusza i ewentualnie dodać nagłówki,
- zaznaczyć dane, które mają znaleźć się na wykresie,
- wybrać opcję wstawienia wykresu na karcie Wstawianie (Insert),
- wybrać typ wykresu i zaakceptować wybór.
Wykres pojawi się w tym samym arkuszu obok danych.
Ćwiczenie 1. Tworzymy wykres w arkuszu kalkulacyjnym
- W arkuszu kalkulacyjnym przygotuj tabelę pokazaną na rysunku 1.
- Następnie utwórz wykres kolumnowy na podstawie danych znajdujących się w komórkach od A2 do B11.
- Zapisz plik pod nazwą świadectwa.
Ćwiczenie 2. Poprawiamy tytuł wykresu
- Otwórz plik świadectwa zapisany w ćwiczeniu 1.
- Kliknij tytuł wykresu (tytuł jest umieszczony w polu tekstowym).
- Wpisz tytuł: Świadectwa z wyróżnieniem.
- Spróbuj zmienić kolor tytułu wykresu.
- Zapisz plik pod tą samą nazwą.
Jeśli zmienimy dane w tabeli, zmiany zostaną również uwzględnione na wykresie.
Ćwiczenie 3. Zmieniamy dane prezentowane na wykresie
- W pliku świadectwa zapisanym w ćwiczeniu 2, zmień liczbę uczniów w komórce B8 na inną wartość i naciśnij klawisz Enter.
- Zaobserwuj, co się dzieje.
- Zmień jeszcze kilka razy inne dane. Nie zapisuj zmian w pliku.
2️⃣ Dostosowujemy typ wykresu do rodzaju danych
Arkusz kalkulacyjny dysponuje wieloma typami wykresów, na przykład:
- kolumnowym,
- słupkowym,
- liniowym,
- kołowym,
- punktowym.
Wybór typu wykresu zależy od typu danych, jaki chcemy przedstawić na wykresie.
Na przykład wykres kolumnowy lub słupkowy służy do porównywania wartości dla różnych kategorii,
a wykres kołowy – do przedstawiania proporcji.
Ćwiczenie 4. Tworzymy wykres kołowy
- W arkuszu kalkulacyjnym utwórz tabelę pokazaną na rysunku 3.
- Przedstaw dane umieszczone w tabeli na wykresie kołowym.
- Nadaj mu tytuł podobny do pokazanego na rysunku 3.
- Zapisz plik pod nazwą zawody.
Aby wyświetlić na wykresie nazwę kategorii i wartości liczbowej, w menu kontekstowym wykresu wybierz polecenie „Dodaj etykiety danych”.
Ćwiczenie 5. Tworzymy wykres kolumnowy dla dwóch serii danych
- W arkuszu kalkulacyjnym utwórz tabelę pokazaną na rysunku 4.
- Przedstaw dane umieszczone w tabeli na wykresie kolumnowym.
- Nadaj mu tytuł Średnie ocen klas IV–VI.
- Wykres umieść obok tabeli.
- Zapisz plik pod nazwą średnie.
Aby utworzyć wykres, zaznacz komórki od A2 do C11.
3️⃣ Modyfikujemy tabelę i wykres arkusza kalkulacyjnego
Aby wstawić nowy wiersz w arkuszu kalkulacyjnym, można:
- na szarym pasku po lewej stronie arkusza kliknąć numer wiersza, przed którym ma być wstawiony nowy wiersz i z menu kontekstowego wybrać polecenie Wstaw,
- podobnie można dodać kolumnę, klikając literę nagłówka kolumny.
Ćwiczenie 6. Wstawiamy wiersz w arkuszu kalkulacyjnym
- W arkuszu kalkulacyjnym utwórz tabelę pokazaną na rysunku 5.
- Z lewej strony tabeli, przed pierwszą kolumną, wstaw nową kolumnę. Wpisz w niej, zaczynając od komórki A2, liczby porządkowe od 1 do 12.
- Przed pierwszym wierszem wstaw nowy wiersz. W wstawionym pierwszym wierszu umieść w kolejnych komórkach, zaczynając od A1, napisy:
Lp., Imię zawodnika, Wynik I rzutu, Wynik II rzutu. - Zapisz plik pod nazwą tabela.
Ćwiczenie 7. Formatujemy komórki tabeli arkusza kalkulacyjnego
- W pliku tabela zapisanym w ćwiczeniu 6, dopasuj szerokość kolumn tak, aby były widoczne wszystkie napisy.
- Sformatuj napisy w nagłówkach kolumn i umieść je na środku komórek.
- Zastosuj obramowanie komórek tabeli.
- Zapisz plik pod tą samą nazwą.
Ćwiczenie 8. Dodajemy dane do tabeli i aktualizujemy wykres
- Otwórz plik świadectwa zapisany w ćwiczeniu 2.
- W wierszu 12 dodaj dane:
w kolumnie A – wpisz I półrocze, w kolumnie B – liczbę 11. - Kliknij jeden z kolumnowych wykresów prawym przyciskiem myszy i z menu kontekstowego wybierz opcję Zaznacz dane.
- Następnie zaznacz wszystkie dane, uwzględniając nowo wpisane, i w otwartym oknie kliknij przycisk OK lub naciśnij Enter.
- Odpowiedz, jak zmienił się wykres.
- Zapisz plik pod tą samą nazwą.
Pytania do utrwalenia
- Wyjaśnij sposób tworzenia wykresu w arkuszu kalkulacyjnym.
- Jakie poznaliśmy typy wykresów?
- Co to jest seria danych?
- Czy dodając lub zmieniając dane w tabeli, musimy na nowo tworzyć wykres?
- Przedstaw, jak wstawić wiersz do tabeli arkusza kalkulacyjnego.
- Wytłumacz, w jaki sposób obramować komórki arkusza kalkulacyjnego.
Zadania
Zadanie 1
- W arkuszu kalkulacyjnym utwórz tabelę pokazaną na rysunku 6.
- Przedstaw dane umieszczone w tabeli na wykresie kołowym.
- Zmień kolory wykresu tak, aby odpowiadały barwom samochodów.
- Dodaj obramowanie i cieniowanie do komórek tabeli.
- Zapisz plik pod nazwą samochody-k.
Wskazówka: Aby zmienić kolor wybranej części wykresu, kliknij prawym przyciskiem myszy dany fragment i wybierz polecenie Formatuj serię danych.
Zadanie 2
- W arkuszu kalkulacyjnym utwórz tabelę pokazaną na rysunku 7 i wykonaj polecenia podane w zadaniu 1.
- Zapisz plik pod nazwą samochody-m.
Zadanie 3
- Otwórz plik makulatura zapisany w zadaniu 1.
- W kolumnie C dodaj napis Suma.
- W kolumnie D w kolejnych wierszach oblicz ilość makulatury zebranej w poszczególnych klasach przez wszystkie miesiące.
- Sformatuj opisy i dodaj obramowanie.
- Zapisz plik pod tą samą nazwą.
Zadanie 4
- Otwórz plik makulatura zapisany w zadaniu 3.
- Utwórz wykres kolumnowy dla danych przedstawiających sumy zbiórki makulatury w poszczególnych klasach.
- Zapisz plik pod tą samą nazwą.
Wskazówka: Aby zaznaczyć dane w nieprzylegających kolumnach, należy je zaznaczać, trzymając wciśnięty klawisz Ctrl.
Zadanie 5
- Otwórz plik średnie zapisany w ćwiczeniu 5.
- Utwórz wykres kolumnowy dla danych przedstawiających wyniki poszczególnych zawodników w I i II serii rzutów.
- Zapisz plik pod tą samą nazwą.
Zadanie 6
- Utwórz nowy skoroszyt w arkuszu kalkulacyjnym.
- Wprowadź do tabeli dane dotyczące podziału tortu urodzinowego:
- 50% dla kolegów,
- 15% dla rodziców,
- 10% dla dziadków,
- 20% dla rodzeństwa,
- 5% dla jubilata.
- Utwórz wykres kołowy dla wprowadzonych danych.
- Zapisz plik pod nazwą tort.
(tu można dodać Rys. 8 – tort)
Zadanie 7
- Otwórz plik świadectwa zapisany w ćwiczeniu 8.
- Zmień typ wykresu na inny, wybrany z listy dostępnych typów wykresów.
- Wypróbuj różne typy wykresów.
Zadanie 8
- Otwórz plik tabela zapisany w zadaniu 5.
- Wykonaj obliczenia pozwalające odpowiedzieć na pytania:
- jakie wyniki łącznie uzyskali poszczególni zawodnicy,
- jaka była sumaryczna odległość rzutów wszystkich zawodników w I serii, a jaka w II serii rzutów.
- Dodaj obramowania do komórek tabeli.
- W odpowiednich komórkach umieść napisy:
Wynik łączny i suma odległości. - Zapisz plik pod tą samą nazwą.
Zadanie 9
Utwórz nowy skoroszyt. Oblicz, jakie koszty przykładowa rodzina wydaje w ciągu jednego miesiąca na przejazdy środkami komunikacji.
- W pierwszej kolumnie umieść numery dni miesiąca (30).
- W drugiej – numer dnia tygodnia.
- W trzeciej – kolejne kwoty wydatków na dojazdy rodziców i dzieci do pracy oraz szkoły.
- Przyjmij, że bilet normalny to 3,40 zł, ulgowy (dzieci) – 1,70 zł.
- Przez 5 dni w tygodniu każda osoba jedzie do pracy lub szkoły (dwa razy dziennie).
- W niedzielę wszyscy jadą autobusem w jedną stronę.
- Oblicz łączny koszt przejazdów w miesiącu.
- Zapisz plik pod nazwą dojazdy.